Znaczenie środowiska wodnego

Woda jest początkiem wszystkiego

Już Tales powiedział "...woda jest początkiem wszystkiego..." Około 70% ziemi stanowi woda, z wody powstaliśmy i od wody zależy nasze życie, jesteśmy od wody uzależnieni tak bardzo, że kilkanaście dni bez wody oznacza dla nas śmierć. Woda jest podstawowym pierwiastkiem życia. Organizm ludzki składa się w większości z płynów, których ilość odpowiada ilości wody w przyrodzie, ciało noworodka ma około 90 % płynów, dorosłego człowieka 75%, a starca tylko 60%Bez wody nie wyobrażamy sobie naszego życia, codziennie mamy z nią do czynienia. Obcowanie z wodą tak weszło w rytuał naszych codziennych czynności ( mycie, gotowanie, sprzątanie...), że nie bardzo zdajemy sobie sprawę z tego, że brak wody byłby dla nas katastrofą. Umiejętność pływania nie dana jest nam od razu, nie nabywamy jej wraz z wzrostem czy wiekiem, nie dziedziczymy jej również w genach. Tej umiejętności musimy się nauczyć. Niektórzy powiedzą: " po co- przecież można żyć bez pływania". Owszem można, ale... Pływanie może być lekiem na " całe zło", pływanie może odprężać i relaksować, pływanie można uprawiać dla przyjemności i dla rozrywki, pływanie to jedna z form aktywności ruchowej, którą można stosować całe życie, pływanie może być korektą wad postawy, w końcu pływanie to także sport.

W zależności od celu, jakiemu ma służyć specjaliści wyróżnili cztery rodzaje pływania:

pływanie sportowe - celem jest perfekcja w technice i najlepszy wynik,
pływanie użytkowe - celem jest opanowanie umiejętności pływania dla własnych potrzeb w związku z wykonywaną pracą lub dla poczucia bezpieczeństwa,
pływanie rekreacyjne - celem jest opanowanie umiejętności pływania dla wypoczynku, relaksu czy rekreacji, pływanie rekreacyjne można uprawiać bez względu na wiek i stopień opanowania techniki,
pływanie lecznicze,
pływanie korekcyjne - dla usprawnienia zaburzonych funkcji układu ruchu,
pływanie hydrokinezyterapeutyczne - stosowane przy urazach, kontuzjach, wypadkach dla rozluźnienia mięśni i zmnieiszenia bólu.
sport inwalidzki - rehabilitacja poprzez osiąganie wyników sportowych.


Pływanie to sport zdrowy, sport, który wszechstronnie rozwija, sport, który można uprawiać w każdym wieku. Już w starożytności opanowanie sztuki pływania było cenną umiejętnością wykorzystywaną w celach zarobkowych i utylitarnych. Do chwili obecnej- mimo wielu modernizacji w zakresie technik pływackich oraz metod nauczania pływania- jego walory zdrowotne , chęć opanowania sztuki sprawnego poruszania się w wodzie, ze względu na własne bezpieczeństwo, stanowią istotną motywację do podjęcia ćwiczeń. Opanowana umiejętność pływania (podobnie jest z umiejętnością jazdy na rowerze)zostaje na całe życie. I mimo braku systematyczności w pływaniu, mimo obniżania się z wiekiem sprawności fizycznej raz wyuczona umiejętność poruszania się w wodzie nigdy nie zanika. Na nauczenie pływania nigdy nie jest za późno. Jednak im wcześniej, tym łatwiej pozbyć się choćby lęku przed wodą. Żaden człowiek pomimo 9- miesięcznego pobytu w łonie matki nie ma wrodzonej umiejętności pływania i nie jest prawdą, że można nauczyć dziecko pływać poprzez wrzucenie go do wody. A wręcz przeciwnie! Jeżeli takie " wrzucone" dziecko zachłyśnie się wodą, będzie jej unikało. Dlatego też należy dzieci stopniowo oswajać z nowym środowiskiem, aby nie budziło ono lęku. Dzieci ze szczególnymi predyspozycjami, często przekazywanymi genetycznie, zdecydowanie szybciej opanowują podstawowe ćwiczenia w wodzie i w krótszym czasie zaczynają samodzielnie pływać. Dzieci wcześnie usprawniane w pierwszych latach swojego życia zdecydowanie lepiej rozwijają się psychomotorycznie niż ich niepływający rówieśnicy. Jak wskazują wieloletnie obserwacje, im młodsze jest dziecko, tym ma większe szansę szybkiego opanowania sztuki pływania. Osoby starsze też można nauczyć pływania, ale to już łączy się z dłuższym procesem szkolenia, przełamywaniem lęku, likwidowaniem pewnych nawyków ruchowych, czy choćby brakiem wiary we własne siły. Aby skutecznie nauczyć pływać trzeba przestrzegać podstawowych zasad metodycznych wdrażania do ćwiczeń w wodzie (zasada kolejności i stopniowania trudności ćwiczeń itp.) Ponadto muszą to być ćwiczenia dość intensywne, ciekawe i urozmaicane najlepiej zabawami. Instruktor powinien poprowadzić zajęcia tak, aby stworzyć dziecku poczucie bezpieczeństwa, zaufania, motywując do kolejnych, trudniejszych ćwiczeń. Najłatwiej osiągnąć powyższy cel stosując ćwiczenia z bezpiecznym ( atestowanym) sprzętem pływającym i wypornościowym (deski pływackie, piłki gumowe itp.). Przygotowanie odpowiednich ćwiczeń i zabaw oraz zastosowanie sprzętu odpowiedniego do możliwości podopiecznych stanowi 80% sukcesu współpracy z dziećmi. Dopełnieniem jest pedagogizacja, dzięki której kształtujemy osobowość dziecka i stymulujemy jego rozwój psychofizyczny. Ćwiczenia w formie zabawy rozwijają wyobraźnię dziecka inspirując je do aktywnego, wielokrotnego wykonywania ćwiczeń. Ponadto dzięki zabawom zapominają o swoich słabościach, strachu, który często w sposób nieuzasadniony uniemożliwia dzieciom wykonanie wielu ćwiczeń skocznych, z zanurzaniem głowy czy otwieraniem oczu pod wodą. Podczas zabaw dzieci zaczynają sobie uświadamiać swoje możliwości, samodzielnie przełamując bariery lękowe. Kształtuje się wówczas koordynacja ruchów, spostrzegawczość, pomysłowość oraz przedsiębiorczość ćwiczących dzieci.

Znaczenie wody dla człowieka

Woda jako źródło życia

Pij wodę, a będziesz zdrowy i młody, tak radziły jeszcze nasze prababcie. Za ich czasów o czyste źródło było nietrudno. Dziś, kiedy z kranu nie zawsze leci dobra woda, musimy sami dbać o nasze zdrowie i bezpieczeństwo. Woda uczestniczy w wielu procesach zachodzących w naszych organizmach. Jest ona nośnikiem substancji pokarmowych, wchodzi w skład komórek, krwi oraz osocza. Usuwa produkty przemiany materii, nawilża błony śluzowe i skórę. Dzięki dużej pojemności cieplnej powoli się nagrzewa i oddaje ciepło, dlatego odgrywa ważną rolę w termoregulacji organizmu i zapobiega przegrzaniu ciała. Woda to aż 50 - 70 % naszego ciała. Jej niedobór w organizmie odczuwamy jako wysuszone błony śluzowe nosa i ust, które przestają być barierą dla drobnoustrojów. Inne niekorzystne efekty braku wody to osłabiona praca serca oraz gorsze ukrwienie mózgu, które powoduje spadek zdolności koncentracji oraz wydłużenie czasu reakcji. Dla kobiet dłuższe niedobory wody to powód wysuszonej skóry, większa skłonność do zmarszczek oraz sprzyjające warunki do tworzenia się cellulitis. Codziennie potrzebujemy co najmniej 2,5 I płynów w różnej postaci. Woda w czystej postaci powinna stanowić jedną trzecią spożywanych przez nas płynów. Ale na to, ile potrzebujemy pić, wpływa również klimat, pora roku, rodzaj pracy, jaką wykonujemy, aktywność ruchowa, dieta, wiek, stan zdrowia. Wodę wydalamy nie tylko z moczem, ale również przez skórę i drogi oddechowe. Gdy się pocimy, przez gruczoły potowe tracimy ok. 0,5 I wody. Ta ilość wzrasta w zależności od temperatury powietrza oraz aktywności fizycznej. Zwiększonej produkcji potu sprzyja wysokokaloryczne, ostre jedzenie, otyłość i silne stany emocjonelne np. ciągły stres w pracy. Często wydaje nam się, iż pijemy tyle, ile potrzeba. Warto jednak zastanowić się, jak jest w rzeczywistości. Po czystą wodę sięga tylko 61% Polaków. Z badań statystycznych wynika, że każdy z nas wypija jej przeciętnie ok. dwóch szklanek na dobę, czyli ok. 38 litrów wciągu roku. To dość mało, bo aż o 100 litrów mniej niż piją Włosi i 80 mniej niż Francuzi. Badania amerykańskie wykazały, że pragnienie może objawiać się uczuciem głodu. Jeśli więc jesteśmy głodni, powinniśmy się najpierw napić. Ośrodek pragnienie odzywa się dopiero wtedy, gdy wysycha język i gardło. A to znak, że już od jakiegoś czasu organizm potrzebuje wody. Aby nie dopuszczać do takiego stanu trzeba pamiętać o regularnym piciu płynów. Najlepiej pić wodę. W ciągu dnia pijmy ją często, w małych porcjach, bez pośpiechu. Doskonale gasi pragnienie i nie ma kalorii. Dzień warto zacząć od jednej szklanki. Pobudza prace żołądka, pomaga oczyścić przewód pokarmowy. Warto również pamiętać o jej wypiciu pół godziny przed posiłkiem. Ma to duże znaczenie szczególnie wtedy, gdy dbamy o sylwetkę. Jeśli ćwiczysz, musisz się'pocić. Wiedzą o tym nie tylko zawodowcy, ale i sportowcy amatorzy. Kiedy przestajemy się pocić, to znaczy, że mechanizm termoregulacji przestał działać i trzeba koniecznie uzupełnić płyny. Godzinny marsz to strata ok. 0,5 litra wody, bieg 1,5 do 2,5 litra, lekcja aerobiku 1 do 3 litrów. Podczas treningu musimy więc regularnie pić. Najlepiej zacząć dwie godziny przed ćwiczeniami szklanką wody. Pół godziny później wypić kolejną. Pot to nie tylko woda, są w nim rozpuszczone jony sodu, potasu, chloru, więc popijanie samej mineralnej podczas wysiłku nie wystarczy. Lepiej pić napoje izotoniczne: Isostar, Dynamie, Gatorade. Są tak przygotowane, by szybko wyrównać ubytek wody i elektrolitów. Zawierają też cukier, który utrzymuje stały poziom glukozy we krwi. Napoje izotoniczne mogą pić nie tylko sportowcy, ale wszyscy zmęczeni, zestresowani, wyczerpani. Regenerują pomagają wypłukać toksyny i utrzymują prawidłowy poziom wody w organizmie. Nie mogą ich pić diabetycy, chorzy na niewydolność układu krążenia, nerki. Napoje izotoniczne to coś innego niż energetyzyjące: Red Buli, Power Horse, Warp. Te zawierają zwykle aminokwas taurynę i kofeinę. Są dobre na chwilę, gdy potrzebujemy się ożywić i pobudzić podczes pracy, podróży, prowadzenia samochodu. Nie można jednak pić ich zbyt często, bo pobudzając nie dają organizmowi chwili na prawidłowy wypoczynek. Nawilżanie skóry i łagodzenie podrażnień, zwalczanie wolnych rodników leczenie alergii i dermatz. To nie spis zabiegów w sanatorium, lecz właściwości wody termalnej. Jeszcze niedawno z jej dobrodziejstw można było korzystać jedynie w uzdrowisku. Dziś już nie trzeba jechać do źródeł, by na własnej skórze poczuć jej imponujące właściwości. Dla zmęczonej letnimi upałami skóry szczególnie cenne jest nawilżenie. Ta potrzeba skóry nie zależy od jej typu: brak wody tak samo dotyka cerę suchą, jak tłustą czy mieszaną. W normalnych warunkach skóra traci codziennie pół litra wody. W upalne lato nawet dwa razy więcej. Dlatego po wakacjach zwykle jest odwodniona. Winna jest nie tylko temperatura, również słońce, morski wiatr czy chlor w basenie, które niszczą ochronną barierę lipidową naskórka. Płaszcz lipidowy powstrzymuje parującą wodę i pomaga utrzymać straty poziom wilgoci. Woda jest modna, ale Polacy wciąż najchętniej piją to, co kolorowe, gazowane i słodkie. W ten sposób pochłaniamy puste kalorie i niedostatecznie się nawadniamy, bo słodkie gazowane napoje szybko gaszą pragnienie i pijemy mniej, niż trzeba.

Woda zdrowia doda

Z uroków pływania można korzystać z zyskiem dla zdrowia aż do podeszłego wieku. Systematyczne, kilkuminutowe pływanie kilka razy dziennie (najzdrowsze rano i późnym popołudniem) przyspiesza kurację odchudzającą, harmonijnie rozwija całe ciało, gdyż aktywizuje więcej grup mięśni niż jakikolwiek inny sport, wreszcie wygładza i ujędrnia naskórek. Kąpiele, zmniejszając napięcie mięśni , dają cudowne uczucie odprężenia nie tylko ludziom w pełni zdrowym, ale niepełnosprawnym, epileptykom, astmatykom, jak i kobietom w ciąży. Ćwiczenia rehabilitacyjne w wodzie dają doskonałe efekty w schorzeniach kręgosłupa, jak i w sytuacjach obniżenia sprawności po wypadkach i urazach. Zdaniem lekarzy pływanie dotlenia i uodparnia organizm, zwiększa jego wytrzymałość, usprawnia krążenie, pracę serca i płuc. Żabka uruchamia wszystkie mięśnie. Najintensywniej pracują ramiona, pośladki i nogi, głównie stopy. Styl ten polecany jest dla wszystkich amatorów sportów wodnych, nawet tych, którzy kąpią się w otwartych akwenach od święta. Świat medyczny zdecydowanie opowiada się za codziennym tuszem, a kąpielą w wannie tylko raz w tygodniu. Najlepiej robi prysznic rano, spłukuje resztki snu, orzeźwia, poprawia krążenie krwi, może zastąpić filiżankę kawy, bowiem dzięki natryskowi zostają pobudzone znajdujące się na skórze miliony zakończeń nerwowych. Taki 'myjący' natrysk nie powinien trwać dłużej niż 5 minut, a temperatura wody nie powinna przekraczać 34-38°C. Mycie skóry należy połączyć z masażem włosianą lub plastikową szczotką, która pomaga zwalczyć cellulitis i ujędrnia ciało. Aby zapobiec wysuszeniu skóry, najlepiej używać do mycia żelu bez mydła lub mydła z kremem nawilżającym. Po fizycznym wysiłku spłukać ciało jeszcze raz. Najlepiej odświeży prysznic nieco chłodniejszy, o temperaturze 18-24°C. Uczucie świeżości i miłego chłodu utrzymuje się dłużej po lekko ciepłym prysznicu niż po zimnym.